Կրթական ոլորտին առնչվող
ծրագրերի մասին, որոնք ամրագրված են 2016թ-ի պետական բյուջեով, ինչպես նաև ընդհանուր
կրթական ոլորտին առնչվող
խնդիրների ու առաջնահերթությունների մասին Aysor.am-ը զրուցեց
ԱԺ պատգամավոր, «Դպրոց կենտրոնների
միություն» իրավաբանական անձանց միության նախագահ
Ռուզաննա Մուրադյանի հետ:
-Տիկին Մուրադյան, որո՞նք են 2016թ-ի պետական բյուջեի հիմնական մեխերը կրթության ոլորտի համար:
-Նախ, նշենք, որ հաջորդ տարվա բյուջեն դարձյալ սոցիալական ուղղվածություն ունի ու չնայած դժվարություններին՝ սոցիալական, կրթական ծրագրերը մնալու են ամրագրված բյուջեով: Օրինակ, դասագրքերի հարցում ունենք բավականին լուրջ ներդրումներ և տարրական դպրոցի դասագրքերն անվճար են: Սա, կարծում եմ կարևոր ցուցանիշ է: Բացի այս, նախկինում և այսօր գործող շատ ու շատ ծրագրեր տեղ են գտել նաև 2016թ-ի պետբյուջեի նախագծում, շարունակելու է ուշադրության կենտրոնում մնալ, այդ թվում և միջազգային կառույցների, ավագ դպրոցների կայացման խնդիրը: Մեզանում, կարծես թե, փոքր-ինչ անտեսված է միջին և մասնագիտական կրթության ոլորտը, բայց 2016թ-ի ֆինանսական գլխավոր փաստաթղթով նաև այս գծով է լուրջ ֆինանսավորում նախատեսվել:
Ուշադրության կենտրոնում կմնա հանրակթությունը և ես այդ մասին նաև քննարկման ժամանակ հայտարարեցի՝ մենք պետք է շարունակական դարձնենք մանկավարժների վերապատրաստումը, քանի որ դրա կարիքն իսկապես կա ու այդ մասին բարձրաձայնում են հենց մանկավարժները: Ի վերջո, դասավանդման նոր մեթոդներ կան, տեղեկատվական տեխնոլոգիաները զարգանում են, իսկ մենք ձգտում ենք դրանք կիրառել դասավանդման գործընթացում, այնպես որ այս ամենը նոր հմտություններ է պահանջում… իհարկե, պետությունը այս խնդիրը փորձեց իր ուշադրությունում պահել և լրացրեց ուսուցիչների ատեստավորմանն ուղղված վերապատրաստումներով, բայց 12 ժամը շատ քիչ է այն մանկավարժի համար, որն ունի զրոյական գիտելիքի մակարդակ և նոր պետք է սկսի սովորել, օրինակ, թե ինչպես օգտվել համակարգչից, էլ չեմ ասում՝ կիրառի: Ուրեմն այս մասով պետք է ժամաքանակ ավելանա, հետևաբար նաև՝ միջոցներ:
-Դուք արդեն նշեցիք դասավանդման նոր մեթոդների մասին: Որքա՞ն է հասցնում մեր կրթական ոլորտը դրանք ընկալել ու ներդնելու իմաստով:
-Շատ կարևոր է ուսումնասիրել դասավանդման նոր մեթոդները, որոնք մտածողություն սովորեցնող-զարգացնող, սովորել սովորեցնող-զարգացնող մեթոդներ են: Այո, այս ամենի զինանոցի պակասը կա այսօր ուսուցիչների մոտ, նաև պակաս կա առարկայական չափորոշիչների, որոնց հիման վրա դասավանդումն իրականացնելու վերապատրաստման կարիք անշուշտ ունենք: Սրանք հարցեր են, որոնք շատ կարևոր է, որ իրենց արտացոլումը գտնեն բյուջեի նախագծում…
-Բայց կգտնե՞ն, թե դա յուրաքանչյուր դպրոցի խնդիրն է՝ ապահովել մանկավարժներին անհրաժեշտ նյութերով և այլն:
-Ոչ, սա այն հարցը չէ, որ կարող է լինել դպրոցի լուծելունը միայն: Այս ամենի նկատմամբ ընդհանուր պետական մոտեցում ու քաղաքականություն է պետք և դա արդեն առկա է և սխալ կլինի այդ մասին չարձանագրել: Բայց մանկավարժների շարունակական վերապատրաստումը զարգացող հասարակության պահանջն է, որի պարագայում կունենանք որակյալ կրթություն:
- Հայտնի է, որ աշխատավարձերի բարձրացում նախագծով նախատեսված չէ, նույնը վերաբերում է նաև մանկավարժների՞ն:
-Այս պահին չի նախատեսվում, որովհետև ավելի ծախսերն են շատացել և ավելի նոր պահանջներ ու չափորոշիչներ են առաջ քաշվել, ինչը իր հետ բերելու է կրթակարգի վերանայում: Հիմա նաև Կրթության պետական զարգացման նոր ծրագիրն ենք փորձում մեկնարկել:
-Տիկին Մուրադյան, ի՞նչ պետք է անենք, որպեսզի նախարարություն-մանկավարժ կապը լինի ոչ թե տնօրենի միջոցով, այլ հասցեական, քանի որ շատ դեպքերում տնօրենների շահերը գերակա են մանկավարժների խնդիրներից ու մտահոգություններից:
-Հիմա կստացվի, որ հարմար պահ է «Դպրոց կենտրոնների միությունը» ներկայացնելու համար, բայց միությունը միջին կառույցն է, որ գործում է կրթության նախարարության և յուրաքանչյուր դպրոցի մեջ: Եվ նրա առաքելության նպատակն է, որ սա դառնա այն գործուն հարթակը, որտեղ մանկավարժը բարձրացնի իր կարիքը, իսկ նախարարությունը ականջալուր լինի այդ կարիքին ու դրա հիման վրա կառուցի իր ռազմավարությունը:
-Ստացվո՞ւմ է:
-Այո, մենք շատ ենք բարձրաձայնում այդ խնդիրները: «Դպրոց կենտրոնների միությունը» ամեն ամիս հավաքում է տարբեր առարկաներ դասավանդող մանկավարժների ՀՀ տարբեր մարզերից և մարդիկ մասնակցում են մեծ ակնկալիքներով, մեծ հույսերով: Միությունը հենց այդպես էլ ընկալվում է նույն նախարարության կողմից, որպես յուրատեսակ կրթական լաբորատորիա, որն իր միջով անցկացնում է դպրոցներից եկող կարիքները, առաջարկները և ներկայացնում դրանք ԿԳՆ-ին: Սա իրոք կարևոր գործընթաց է, որը մշտապես կապ է ապահովում դպրոցների ու նախարարության միջև, իսկ սա չի կարող իր դրական ազդեցությունը չունենալ:
-Վերջերս կարևորել էիք ուսուցիչ ընդունելու չափորոշիչների փոփոխության անհրաժեշտությունը: Ինչո՞վ է դա պայմանավորված:
-Տիկին Մուրադյան, որո՞նք են 2016թ-ի պետական բյուջեի հիմնական մեխերը կրթության ոլորտի համար:
-Նախ, նշենք, որ հաջորդ տարվա բյուջեն դարձյալ սոցիալական ուղղվածություն ունի ու չնայած դժվարություններին՝ սոցիալական, կրթական ծրագրերը մնալու են ամրագրված բյուջեով: Օրինակ, դասագրքերի հարցում ունենք բավականին լուրջ ներդրումներ և տարրական դպրոցի դասագրքերն անվճար են: Սա, կարծում եմ կարևոր ցուցանիշ է: Բացի այս, նախկինում և այսօր գործող շատ ու շատ ծրագրեր տեղ են գտել նաև 2016թ-ի պետբյուջեի նախագծում, շարունակելու է ուշադրության կենտրոնում մնալ, այդ թվում և միջազգային կառույցների, ավագ դպրոցների կայացման խնդիրը: Մեզանում, կարծես թե, փոքր-ինչ անտեսված է միջին և մասնագիտական կրթության ոլորտը, բայց 2016թ-ի ֆինանսական գլխավոր փաստաթղթով նաև այս գծով է լուրջ ֆինանսավորում նախատեսվել:
Ուշադրության կենտրոնում կմնա հանրակթությունը և ես այդ մասին նաև քննարկման ժամանակ հայտարարեցի՝ մենք պետք է շարունակական դարձնենք մանկավարժների վերապատրաստումը, քանի որ դրա կարիքն իսկապես կա ու այդ մասին բարձրաձայնում են հենց մանկավարժները: Ի վերջո, դասավանդման նոր մեթոդներ կան, տեղեկատվական տեխնոլոգիաները զարգանում են, իսկ մենք ձգտում ենք դրանք կիրառել դասավանդման գործընթացում, այնպես որ այս ամենը նոր հմտություններ է պահանջում… իհարկե, պետությունը այս խնդիրը փորձեց իր ուշադրությունում պահել և լրացրեց ուսուցիչների ատեստավորմանն ուղղված վերապատրաստումներով, բայց 12 ժամը շատ քիչ է այն մանկավարժի համար, որն ունի զրոյական գիտելիքի մակարդակ և նոր պետք է սկսի սովորել, օրինակ, թե ինչպես օգտվել համակարգչից, էլ չեմ ասում՝ կիրառի: Ուրեմն այս մասով պետք է ժամաքանակ ավելանա, հետևաբար նաև՝ միջոցներ:
-Դուք արդեն նշեցիք դասավանդման նոր մեթոդների մասին: Որքա՞ն է հասցնում մեր կրթական ոլորտը դրանք ընկալել ու ներդնելու իմաստով:
-Շատ կարևոր է ուսումնասիրել դասավանդման նոր մեթոդները, որոնք մտածողություն սովորեցնող-զարգացնող, սովորել սովորեցնող-զարգացնող մեթոդներ են: Այո, այս ամենի զինանոցի պակասը կա այսօր ուսուցիչների մոտ, նաև պակաս կա առարկայական չափորոշիչների, որոնց հիման վրա դասավանդումն իրականացնելու վերապատրաստման կարիք անշուշտ ունենք: Սրանք հարցեր են, որոնք շատ կարևոր է, որ իրենց արտացոլումը գտնեն բյուջեի նախագծում…
-Բայց կգտնե՞ն, թե դա յուրաքանչյուր դպրոցի խնդիրն է՝ ապահովել մանկավարժներին անհրաժեշտ նյութերով և այլն:
-Ոչ, սա այն հարցը չէ, որ կարող է լինել դպրոցի լուծելունը միայն: Այս ամենի նկատմամբ ընդհանուր պետական մոտեցում ու քաղաքականություն է պետք և դա արդեն առկա է և սխալ կլինի այդ մասին չարձանագրել: Բայց մանկավարժների շարունակական վերապատրաստումը զարգացող հասարակության պահանջն է, որի պարագայում կունենանք որակյալ կրթություն:
- Հայտնի է, որ աշխատավարձերի բարձրացում նախագծով նախատեսված չէ, նույնը վերաբերում է նաև մանկավարժների՞ն:
-Այս պահին չի նախատեսվում, որովհետև ավելի ծախսերն են շատացել և ավելի նոր պահանջներ ու չափորոշիչներ են առաջ քաշվել, ինչը իր հետ բերելու է կրթակարգի վերանայում: Հիմա նաև Կրթության պետական զարգացման նոր ծրագիրն ենք փորձում մեկնարկել:
-Տիկին Մուրադյան, ի՞նչ պետք է անենք, որպեսզի նախարարություն-մանկավարժ կապը լինի ոչ թե տնօրենի միջոցով, այլ հասցեական, քանի որ շատ դեպքերում տնօրենների շահերը գերակա են մանկավարժների խնդիրներից ու մտահոգություններից:
-Հիմա կստացվի, որ հարմար պահ է «Դպրոց կենտրոնների միությունը» ներկայացնելու համար, բայց միությունը միջին կառույցն է, որ գործում է կրթության նախարարության և յուրաքանչյուր դպրոցի մեջ: Եվ նրա առաքելության նպատակն է, որ սա դառնա այն գործուն հարթակը, որտեղ մանկավարժը բարձրացնի իր կարիքը, իսկ նախարարությունը ականջալուր լինի այդ կարիքին ու դրա հիման վրա կառուցի իր ռազմավարությունը:
-Ստացվո՞ւմ է:
-Այո, մենք շատ ենք բարձրաձայնում այդ խնդիրները: «Դպրոց կենտրոնների միությունը» ամեն ամիս հավաքում է տարբեր առարկաներ դասավանդող մանկավարժների ՀՀ տարբեր մարզերից և մարդիկ մասնակցում են մեծ ակնկալիքներով, մեծ հույսերով: Միությունը հենց այդպես էլ ընկալվում է նույն նախարարության կողմից, որպես յուրատեսակ կրթական լաբորատորիա, որն իր միջով անցկացնում է դպրոցներից եկող կարիքները, առաջարկները և ներկայացնում դրանք ԿԳՆ-ին: Սա իրոք կարևոր գործընթաց է, որը մշտապես կապ է ապահովում դպրոցների ու նախարարության միջև, իսկ սա չի կարող իր դրական ազդեցությունը չունենալ:
-Վերջերս կարևորել էիք ուսուցիչ ընդունելու չափորոշիչների փոփոխության անհրաժեշտությունը: Ինչո՞վ է դա պայմանավորված:
-Առաջիկայում ԿԳՆ-ին կառաջարկվի ուսուցչի թափուր տեղի մրցույթի կարգի
վերանայում, որովհետև այս կարգի հետ կապված բազմաթիվ դժգոհություններ կան հենց
մանկավարժների կողմից, որ երբ մանկավարժը գնում է ընդունվելու ոչ թե նրա
մանկավարժական գիտելիքը պետք է ստուգվի, այլ մանկավարժի մեթոդական գիտելիքը,
մեթոդական պատրաստվածությունը: Ի վերջո, ֆիզիկայի ուսուցիչը ֆիզիկա գիտի և դրա
վկայությունն է իր դիպլոմը, բայց արդյո՞ք նա կարող է դասավանդել, տիրապետում է
դասավանդման մեթոդիկային՝ սա է խնդիրը:
09.11.15, 16:04
